Podatek progresywny czy liniowy – co się opłaca?
10.09.2021 (Aktualizacja: 29.01.2026)
10.09.2021 (Aktualizacja: 29.01.2026)
Już na etapie zakładania firmy trzeba wybrać formę opodatkowania. To bardzo ważna decyzja, o której nie można zapomnieć — prowadzenie działalności bez określonej formy opodatkowania jest po prostu nielegalne i może skończyć się problemami z urzędem skarbowym. Dlatego warto dopilnować tego od samego początku, żeby później skarbówka nie zapukała do drzwi
Polskie prawo przewiduje cztery sposoby opodatkowania dochodów przedsiębiorcy, są nimi:
Dwie pierwsze formy opodatkowania, opodatkowanie na zasadach ogólnych i opodatkowanie liniowe, dotyczą dochodu, czyli wartości przychodu pomniejszonego o koszty jego uzyskania. Ryczałt i karta podatkowa reprezentują inne podejście, opodatkowany jest przychód, a koszty uzyskania nie mają znaczenia przy ustalaniu wysokości podatku.
Skala podatkowa przewiduje dwa progi opodatkowania, stosownie do poziomu jego zysków. Dochody podatnika uzyskane w trakcie roku obrachunkowego, do poziomu dochodu 85 528 zł są objęte pierwszym progiem w wysokości 17%. Dochód przekraczający ten pułap jest objęty wyższym opodatkowaniem, wg stawki 32%.
Dodatkowymi zaletami skali podatkowej jest prawo do skorzystania z ulg podatkowych — np. kwoty wolnej od podatku, która w 2026 r. wynosi 30 tys. zł — możliwość wspólnego rozliczania się z małżonkiem lub jako osoba samotnie wychowująca dziecko i prawo do skorzystania z kredytu podatkowego (czyli prolongaty spłaty zobowiązań podatkowych na maksymalnie pięć kolejnych lat). Podatnik, który rozlicza się wg skali, ma możliwość zadeklarować wszystkie swoje dochody w jednym zeznaniu rocznym.
Zamiast opodatkowania na zasadach ogólnych (podatku progresywnego), przedsiębiorca może wybrać opodatkowanie wg jednolitej stawki 19% (podatek liniowy). Jego oczywista zaleta jest oszczędność przy wyższych dochodach, ponieważ stawka ma zastosowanie bez względu na ich wysokość. Opodatkowany w ten sposób dochód nie będzie łączył się z dochodami, które są rozliczane wg stawki progowej.
Dla drobnych przedsiębiorców podatek liniowy wydawać się może atrakcyjny ze względu na prostotę jego kalkulacji, jednakże należy pamiętać, że z tego też względu tracimy prawa do ulg (np. kwoty wolnej od podatku).
Rozpatrzmy to na przykładzie rocznego dochodu w wysokości 120 tys. zł. netto:
Jest to bardzo proste wyliczenie, pozbawione ulg i dodatkowych korzyści wynikających z opodatkowania na zasadach ogólnych, jednak pozwala zorientować się, że powyżej kwoty 10 tys. zł dochodu miesięcznego opodatkowanie wg stawki liniowej może być opłacalne.
Podatek progresywny (czyli skala podatkowa) to dobre rozwiązanie przede wszystkim wtedy, gdy Twoje dochody nie są bardzo wysokie albo dopiero startujesz z działalnością. W praktyce sprawdzi się, jeśli:
Przy skali podatkowej podatek rośnie wraz z dochodem, więc przy niższych zarobkach może być po prostu bardziej opłacalny.
Podatek liniowy jest często wybierany przez przedsiębiorców, którzy osiągają wysokie i stabilne dochody. Warto rozważyć tę formę opodatkowania, gdy:
Stała stawka podatku sprawia, że niezależnie od wysokości dochodu wiesz dokładnie, ile oddasz fiskusowi.
Wybór między podatkiem liniowym a skalą podatkową zależy głównie od wysokości dochodów i indywidualnej sytuacji podatnika. Skala podatkowa daje większą elastyczność i dostęp do ulg, ale przy wyższych dochodach oznacza wyższy podatek. Z kolei podatek liniowy to brak ulg, ale za to jedna, stała stawka, która przy większych zarobkach bywa korzystniejsza.
Dlatego przed wyborem formy opodatkowania warto przeanalizować prognozowane dochody albo skonsultować się z księgowym — to decyzja, która ma realny wpływ na to, ile pieniędzy zostanie w Twojej firmie.
Autor kilkudziesięciu artykułów o tematyce biznesowej w branżowych mediach. Od lat realizuje misję edukowania przedsiębiorców ws. skutecznego korzystania z faktoringu poprzez tworzenie i dystrybuowanie treści. Absolwent Politechniki Warszawskiej, gdzie uzyskał tytuł magistra Administracji ze specjalizacją Finanse i Bankowość. Redaktor naczelny biznesowego serwisu portal.faktura.pl.
Polecane artykuły
27.01.2026
System Faktura.pl ma możliwość automatycznego wyliczania oraz księgowania różnic kursowych. Warunkiem jest dodawanie w systemie płatności do faktur w walucie obcej oraz posiadanie pakietu księgowość.
czytaj dalej24.01.2026 (Aktualizacja: 27.01.2026)
Każdy przedsiębiorca, który planuje zakładać firmę lub rozwijać już istniejące przedsiębiorstwo, prędzej czy później zetknie się z tematem PKD. Dlatego warto wiedzieć, jak dobrać kod PKD, jak przebiega rejestracja oraz jak sprawdzić, czy wybrane kody są odpowiednie do charakteru prowadzonej firmy.
czytaj dalej29.12.2025 (Aktualizacja: 13.01.2026)
Ile wynosi składka ZUS dla jednoosobowej firmy?
czytaj dalej